Żołnierze Niepodległości

Żołnierze Niepodległości to projekt, który – mamy nadzieję – budzić będzie zainteresowanie i ożywiać wyobraźnię nie tylko miłośników historii. Co najmniej kilka ośrodków naukowych rozważało możliwość opracowania takiego wykazu. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku, które w 2014 roku zamieściło na swych stronach internetowych Wykaz Legionistów Polskich, uznało, że najlepszym punktem wyjścia jest zaprezentowanie, już nie tylko podstawowych danych osobowych, ale biogramów blisko 55.000 żołnierzy Legionów Polskich 1914–1918, opracowanych przez zespół pracujący pod kierunkiem profesora Janusza Ciska.

Ustanowiony 27 października 1930 roku przez Prezydenta Rzeczypospolitej Ignacego Mościckiego – z inicjatywy Aleksandry Piłsudskiej – Krzyż i Medal Niepodległości, nadawany był do 1939 roku, i przyznany został blisko stu tysiącom – poległym i żyjącym – bojowcom, powstańcom i żołnierzom, ale również uczestnikom walki o polską szkołę, działaczom różnego rodzaju polskich organizacji – jawnych i konspiracyjnych – politycznych i społecznych, młodzieżowych i dorosłego społeczeństwa, działaczom polonijnym i plebiscytowym, zesłańcom oraz więźniom politycznym i ideowym, walczącym o odrodzenie Rzeczypospolitej – począwszy od żołnierzy Powstania Styczniowego – do uczestników III Powstania Śląskiego.

Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku tworząc internetową platformę Żołnierze Niepodległości, pragnie upamiętnić i uhonorować wszystkich walczących o Niepodległość i Granice Rzeczypospolitej, wypełnić moralne zobowiązanie wobec bojowników niepodległości, zobowiązanie którego nie zdążyła zrealizować II Rzeczpospolita. Wybuch II wojny światowej przerwał bowiem nadawanie odznaczeń i nigdy już do niego nie powrócono. Zamierzamy podjąć tę misję, ale w inny sposób. Pragniemy upamiętnić i uhonorować zarówno tych, którzy otrzymali Krzyż i Medal Niepodległości, jak również tych, którzy polegli, lub nie zdążyli złożyć wniosku, wszystkich którym nie nadano odznaczeń. Będzie to wirtualny pomnik pokoleń, którym zawdzięczmy odrodzenie Rzeczypospolitej.

Pragnąc rozwijać portal, będziemy nadal penetrować archiwa i książnice, aby udostępnić – w podobnej formie – biografie Żołnierzy Niepodległości z innych formacji i oddziałów walczących w latach 1908–1921. Nie zabraknie także działaczy i bojowców, których przynależność do formacji zbrojnych była bądź przejściowa, bądź niedostatecznie udokumentowana. Pragniemy także udokumentować dokonania obrońców Lwowa, uczestników powstań Wielkopolskiego, Sejneńskiego, Stanisławowskiego, Powstań Śląskich, oraz żołnierzy wszystkich innych frontów wojen o Niepodległość i Granice Rzeczypospolitej. Zbliżająca się setna rocznica wojny Polski z bolszewicką Rosją stanowi dodatkową okoliczność, która czyni nasz projekt niezwykle aktualny. Zestawienie pełnej listy oficerów Wojska Polskiego walczących w obronie Niepodległej Rzeczypospolitej oraz żołnierzy zmarłych i poległych, a także innych kombatantów tej wojny wyznacza nam kierunek działań.

Zdajemy sobie sprawę, że projekt ten będzie miał charakter wieloletni i uzależniony od możliwości finansowych oraz składu zespołu badawczego. Liczymy, że wyrozumiała publiczność doceni ogrom podjętego zadania, a życzliwi obserwatorzy i sponsorzy udzielą nam w tym przedsięwzięciu wszelkiego wsparcia. Bardzo na to liczymy. Prosimy także o uzupełnienia oparte na dokumentach i fotografiach przechowywanych w rodzinnych archiwach, a także inną dokumentację, którą prosimy o przesyłanie w formie elektronicznej.